bannerMerghelynck

Een echte 18de-eeuwse perruque à bourse

  • Thema

Een échte 18de-eeuwse Perruque à bourse

Deze herenpruik uit het Merghelynck Museum is een unicum. Tot nu toe kennen we geen ander Vlaams museum dat een authentieke 18de-eeuwse pruik bezit.

De pruik is gestileerd in de zogenaamde portemonneestijl. Kenmerkend is de crapaud, het zwarte zakje aan het uiteinde van de staart. Dat heeft een militaire oorsprong, maar dient hier om de kraag te beschermen tegen het poeder waarmee pruiken worden behandeld.

Pruiken worden namelijk gepoederd om ze een lichtere kleur te geven en een verzorgd uiterlijk te behouden. Het poeder, vaak gemaakt van zetmeel, helpt ook om vet en geuren te absorberen.

De pruik werd enkele jaren geleden gerestaureerd en enigszins opnieuw in vorm gebracht. Dat was geen makkelijke opdracht. Het haar is door de ouderdom namelijk erg stijf geworden. Het montuur van de pruik – dat is het ‘mutsje’ waaraan de haren geknoopt worden - is van katoen. Het beursje aan het uiteinde van de staart is van zijde.

Maar zou het om mensenhaar of dierlijk haar gaan? Die vraag is niet onbelangrijk: mensenhaar was duurder en dus enkel voor rijkere mensen betaalbaar. Om het antwoord te kennen, voert Ian Engels in februari 2026 een eiwittenonderzoek uit. Dat onderzoek vindt plaats in het labo ProGenTomics van de UGent, onder leiding van prof. Maarten Dhaenens.

Het resultaat? Onze pruik is gemaakt uit paardenhaar. Het gaat dus om een pruik voor alledaags gebruik door minder gegoede mensen.

Binnenkant van de herenpruik

Op dit portret zien we Frans Merghelynck, overgrootvader van Arthur en de bouwheer van het oorspronkelijke herenhuis. Hij draagt zo'n perruque à bourse. Door het praktische karakter van de pruik is het model erg populair in brede lagen van de maatschappij.